Claude vs ChatGPT vs Gemini vs Perplexity: welk AI-model kies je in 2026?

Na de drie lanceringen van begin september bleef het niet stil. Anthropic bracht op 22 september Claude Opus 5.5 uit en op 28 september Sonnet 5.5, OpenAI volgde met GPT-6 Sol, GPT-6 Luna en GPT-6.1 Sol, en Google kondigde op 30 september Gemini 4 Argon aan. Wie in de zomer een AI-abonnement koos, mag dus opnieuw kijken. We zetten ChatGPT, Claude, Gemini en Perplexity naast elkaar zoals ze er op 3 oktober 2026 bij staan, met elke claim nagekeken bij de maker of bij een onafhankelijke bron. Het korte antwoord: er is geen winnaar voor alles. Welke AI past, hangt vooral af van je taken en van de software waarin je team werkt.

Wil je AI structureel inzetten in je bedrijf? ClickForest helpt Vlaamse KMO’s in Mechelen, Antwerpen en de rest van Vlaanderen via AI voor groei, van opleiding tot werkende toepassing.

Welke AI is de beste in oktober 2026?

Er is geen winnaar voor alles. Op de onafhankelijke Artificial Analysis Intelligence Index staat Claude Opus 5.5 op 3 oktober 2026 alleen bovenaan met 58 punten, gevolgd door Claude Sonnet 5.5 met 56. Claude Fable 5.1, GPT-6 Astra en Gemini 4 Argon delen 53 punten. Op LMArena, waar gebruikers blind antwoorden vergelijken, staat Gemini 4 Argon voorlopig op de eerste plaats.

Voor een bedrijf beslist die ranglijst zelden. Belangrijker is in welke software je team werkt en wat je met de tool wil doen. Dit is de snelle keuze:

Hoe je de vier tools combineert in je werk, lees je in de superkrachten van ChatGPT, Claude, Gemini en Perplexity. Een breder overzicht voor marketingteams staat in onze lijst met AI-tools voor marketeers.

Welke nieuwe AI-modellen kwamen er in september 2026 uit?

Veel. Na Claude Fable 5.1 (1 september), Gemini 3.8 Flash (2 september) en GPT-6 Astra (3 september) volgden Grok 4.7 op 21 september, Claude Opus 5.5 en GPT-6 Sol en Luna op 22 september, Claude Sonnet 5.5 op 28 september en GPT-6.1 Sol op 29 september. Google kondigde op 30 september Gemini 4 Argon aan, voorlopig voor een kleine groep gebruikers.

De zomer was al druk. Dit zijn de releases sinds eind juni die ertoe doen:

Het ontbrekende Pro-model van Google viel al begin september op. Thomas Claburn schreef in The Register:

“Google CEO Sundar Pichai’s reassurances weren’t particularly convincing in light of the company’s failure to release Gemini 3.5 Pro in June as promised.”

— Thomas Claburn, The Register, september 2026

Google zelf schreef op 21 juli dat 3.5 Pro met partners getest wordt en breed beschikbaar komt “as soon as it’s ready” (Google, juli 2026). Op 3 oktober staat 3.5 Pro op de modelpagina van Google DeepMind nog altijd als “coming soon” (Google DeepMind). Intussen kondigde Google wel al Gemini 4 Argon aan.

Wat is het verschil tussen ChatGPT, Claude, Gemini en Perplexity?

ChatGPT biedt plannen van gratis tot Pro en functies als Work, Sites en deep research, Claude is gebouwd rond agents die zelf werk afmaken, Gemini zit ingebouwd in Google Workspace en leest ook video en audio, en Perplexity zoekt op het web en antwoordt met bronnen. ChatGPT en Claude zoeken intussen ook live op het web, dus actualiteit alleen maakt Perplexity niet meer uniek.

1. ChatGPT: GPT-6 Astra, Work en Sites

OpenAI kondigde GPT-6 Astra aan op 3 september 2026 en rolt het gefaseerd uit (OpenAI, september 2026). In de chat heet het GPT-6 Pro, en dat zit in ChatGPT Pro (de niveaus van US$100 en US$200), Business en Enterprise (help center, oktober 2026). Plus krijgt Astra alleen in ChatGPT Work en Codex. Bij Enterprise stond het bij de lancering standaard uit (OpenAI). Wie Plus gebruikt, praat in de gewone chat dus met GPT-5.6 Sol. Op Free en Go is dat GPT-5.6 Luna.

Op 22 september volgden GPT-6 Sol en GPT-6 Luna. Die zitten in ChatGPT Work en Codex vanaf Plus, en Free en Go krijgen GPT-6 Luna in de desktop-app. OpenAI schrijft erbij: “These models are not yet available in Chat.” (OpenAI, september 2026). Op 29 september begon GPT-6.1 Sol gefaseerd uit te rollen in Work en Codex (release notes).

De onafhankelijke ontwikkelaar Simon Willison zag Astra op de dag van de lancering zo (simonwillison.net):

“This is clearly OpenAI’s Fable competitor, and appears to score higher than Fable on most of OpenAI’s self-reported benchmarks.”

— Simon Willison, onafhankelijk open-source ontwikkelaar en maker van Datasette, september 2026

Let op het woord self-reported: op de onafhankelijke index van Artificial Analysis staan Astra en Fable 5.1 gelijk op 53 punten, en Claude Opus 5.5 staat er intussen boven. Greg Kamradt van de ARC Prize Foundation noemde Astra “the best model we’ve ever tested”, maar dat citaat staat op OpenAI’s eigen lanceringspagina.

Naast de modellen draait ChatGPT op functies: ChatGPT Work, Sites, deep research, geplande taken en een ingebouwde browser (prijspagina). Sinds 29 september heeft Pro drie gebruiksniveaus, met het nieuwe Pro 500 van US$500 per maand (release notes). Het contextvenster hangt af van je plan, van 27.000 tokens in de gratis Instant-modus tot 400.000 in de redeneermodus van Pro. Achtergrond over de vorige generatie staat in onze ChatGPT 5-gids.

2. Claude: Opus 5.5 als werkpaard, Fable 5.1 voor zwaar werk

Anthropic bracht op 22 september 2026 Claude Opus 5.5 uit. Volgens Anthropic “performs at the level of Claude Fable 5.1 on most work and costs 40% less to run than Opus 5” (Anthropic, september 2026). Opus 5.5 zit in Pro, Max, Team en Enterprise (Anthropic), en tegelijk verhoogde Anthropic de vijfuurslimieten op Pro, Max, Team en Enterprise met seats. Op 28 september volgde Sonnet 5.5, dat volgens Anthropic “runs 30%+ faster” dan Sonnet 5 (Anthropic, september 2026). Iedereen kan het gebruiken op claude.ai, ook gratis (Anthropic).

Simon Willison schreef op de dag van de lancering:

“The most interesting thing about Sonnet 5.5 is that it’s now the model used for the free tier on claude.ai. OpenAI’s ChatGPT free tier uses Luna 5.6, which means Anthropic currently have a much more capable free offering.”

— Simon Willison, onafhankelijk open-source ontwikkelaar en maker van Datasette, september 2026

Fable 5.1 kwam op 1 september uit, samen met Mythos 5.1. Volgens Anthropic zijn het “the same model, but with different levels of safeguards”: Fable 5.1 is algemeen beschikbaar, Mythos 5.1 alleen via programma’s voor cyberveiligheid en life sciences, en voorlopig “only available to a set of US organizations” (Anthropic, september 2026).

Fable 5.1 zit niet in elk plan. Op Max en op de premium seats van Team is Fable 5.1 inbegrepen in je plan, net als op de premium seats van oudere Enterprise-plannen met seats, op Pro alleen via extra gebruikscredits, en op Free niet (help center, september 2026). Welk model op Pro of Max standaard geselecteerd staat, vermelden de pagina’s van Anthropic niet; op Enterprise kan de beheerder een standaardmodel instellen. Wie twijfelt, krijgt van Anthropic zelf dit advies: “start with Claude Opus 5.5 for most workloads. Use Claude Fable 5.1 for demanding reasoning and long-horizon agentic work” (Anthropic).

De redactie van The Neuron testte Fable 5.1 live en merkte vooral een verschuiving in wat je aan zo’n model overlaat:

“The surprise was how quickly the question changed from “Can it do this?” to “How much judgment should we let it exercise without asking us first?””

— Redactie van The Neuron, september 2026

Claude is sterk gericht op werk dat een agent zelf afmaakt. Claude Cowork werkt taken af in je bestanden, Claude in Chrome bedient je browser en Claude Code schrijft software (zie vibe coding versus Claude Code). Hoe de desktop-app die modi bundelt, lees je in Claude Desktop uitgelegd. Het contextvenster is ruim: op betaalde plannen hebben Fable 5.1, Opus 5.5, Sonnet 5.5 en hun voorgangers Opus 5 en Sonnet 5 in de chat 1 miljoen tokens (help center). Voor de gratis versie publiceert Anthropic geen cijfer. En Claude leest tekst en beelden, geen video of audio.

3. Gemini: 3.8 Flash en diep in Google Workspace

Google noemt Gemini 3.8 Flash, uitgebracht op 2 september 2026, “our most intelligent workhorse model” (Google, september 2026). Wie Google AI Pro of Ultra heeft, krijgt het in de Gemini-app, in AI Mode in Google Search en in Gemini in Google Sheets. Artificial Analysis noemde het bij de lancering “the cheapest model at its level of intelligence”, aldus The Register.

Het Pro-model in de app is nog altijd Gemini 3.1 Pro, dat het label Preview draagt (Google DeepMind). Op de onafhankelijke index scoort het lager dan 3.8 Flash: 30 tegen 41 punten. Gratis gebruikers krijgen 3.6 Flash en beperkte toegang tot 3.1 Pro.

Het nieuwe topmodel van Google bestaat al, maar je kan het nog niet gebruiken. Gemini 4 Argon, aangekondigd op 30 september, gaat voorlopig naar “a set of trusted cyber defenders through our Fairwind Program” (Google, september 2026). De bredere uitrol start volgens Google later, “starting with paid API customers and Google AI Ultra subscribers”. Artificial Analysis zelf: “Gemini 4 Argon is currently being rolled out to selected users and is not publicly available” (Artificial Analysis, september 2026).

De grootste troef is de integratie. Gemini zit in de Google Workspace-plannen, en al vanaf Starter krijg je de AI-assistent in Gmail en de Gemini-app (Workspace). Gemini leest ook tekst, beeld, video, audio en pdf, met een contextvenster van 1 miljoen tokens in Google AI Pro. Voor het doornemen van opnames is dat een echt verschil met Claude.

4. Perplexity: zoeken met bronnen, op modellen van anderen

Perplexity bouwt geen eigen topmodel. Het combineert een eigen model, Sonar 2, met modellen van anderen. In Pro kies je onder meer uit GPT-5.6 Terra, Claude Sonnet 5 en een Gemini Flash-model; Max voegt GPT-5.6 Sol en Claude Opus 5 toe (Perplexity). Die lijst dateert van 4 september en noemt de nieuwe 5.5-modellen van Anthropic nog niet. Perplexity zegt zelf dat de modelkiezer in je account de enige juiste stand toont. Wie gratis zoekt, krijgt de automatische stand “Best” en een beperkt aantal Pro-zoekopdrachten.

De Comet-browser is sinds 2 oktober 2025 gratis (Perplexity), en sinds maart 2026 hebben Pro-gebruikers volgens Perplexity ook toegang tot Perplexity Computer, het agentsysteem van Perplexity (changelog). Hoe Comet zich verhoudt tot de browserextensie van Anthropic, lees je in Claude in Chrome uitgelegd. Voor de dagelijkse aanpak per tool is er onze praktische gids voor ChatGPT, Claude en Perplexity.

5. Grok: de buitenstaander met 500.000 tokens context

xAI bracht Grok 4.5 uit op 8 juli 2026, Grok 4.6 op 12 augustus en Grok 4.7 op 21 september, alle drie met een contextvenster van 500.000 tokens (xAI). Via de API kosten Grok 4.5 en Grok 4.7 US$2 per miljoen invoertokens en US$6 per miljoen uitvoertokens, zolang je prompt onder 200.000 tokens blijft (xAI, release notes). Op de onafhankelijke index haalt Grok 4.7 46 punten, dus onder de top van Anthropic, OpenAI en Google.

Wat zeggen de benchmarks over ChatGPT, Claude en Gemini?

Op de Artificial Analysis Intelligence Index v4.3.2 staat Claude Opus 5.5 op 3 oktober 2026 alleen bovenaan met 58 punten, gevolgd door Sonnet 5.5 met 56. Fable 5.1, GPT-6 Astra en Gemini 4 Argon delen 53 punten, GPT-6.1 Sol haalt 52. Op LMArena, waar gebruikers blind antwoorden vergelijken, staat Gemini 4 Argon voorlopig op de eerste plaats (Artificial Analysis, LMArena).

Per model staat de best scorende variant die elk platform toont, met de LMArena-stand van 2 oktober 2026. Bij Opus 5.5 en Sonnet 5.5 gaat het op Artificial Analysis om de variant “with fallback”: bij geflagde verzoeken antwoordt dan een ouder model. Artificial Analysis werkt met punten op 100, geen percentages. Hetzelfde aantal punten kost ook niet hetzelfde. Begin september schreef Artificial Analysis daarover:

“Similar Intelligence Index scores can come at very different costs. GPT-6 Astra (max) and Claude Fable 5.1 (max with fallback) both score 53, but their average cost per Intelligence Index task is $3.26 and $7.63 respectively - 57% lower for Astra.”

— Artificial Analysis, in Intelligence Index v4.3 (7 september 2026)

Lees die cijfers met wat voorzichtigheid. De index wisselt geregeld van versie (v4.3 begin september, v4.3.2 nu), dus vergelijk nooit scores uit verschillende versies. De makers publiceren elk hun eigen benchmarks met eigen testopstellingen: OpenAI meldt 99,9% op ARC-AGI-3 met een eigen harness, terwijl dat volgens Simon Willison 62,7% was met de standaardopstelling. En op LMArena hebben de nieuwste modellen nog weinig stemmen: 4.932 voor Gemini 4 Argon, 4.552 voor Opus 5.5. Hun plaats kan nog schuiven.

Anthropic zette er bij de lancering van Opus 5.5 zelf een kanttekening bij:

“That said, at these levels of capability we’ve found that benchmark margins have become a less reliable guide to real-world differences.”

— Anthropic, september 2026

Een benchmark meet hoe een taalmodel scoort op een vaste set taken; hoe het jouw taken doet, test je best zelf, met goede prompts.

Welke tool bij jouw team past, hangt af van jullie eigen werk. ClickForest helpt Vlaamse KMO’s in Mechelen en Antwerpen daarbij met een AI-opleiding voor het hele team.

Wat kosten ChatGPT Plus, Claude Pro, Google AI Pro en Perplexity Pro?

Voor één gebruiker betaal je in België €23 per maand voor ChatGPT Plus, €18 voor Claude Pro (maandelijks, exclusief btw, of €15 bij jaarbetaling), €21,99 voor Google AI Pro en US$17 voor Perplexity Pro bij jaarbetaling. Goedkoper kan ook: Google AI Plus kost €4,99 en ChatGPT Go €8. Alle vier hebben een gratis versie.

Dit zijn maandprijzen zoals ze vanuit België getoond werden op 3 oktober 2026 (ChatGPT, Claude, Gemini, Workspace, Perplexity, Perplexity Enterprise). Anthropic vermeldt dat de btw er niet in zit, OpenAI en Google zeggen het niet, en Perplexity toont alleen dollars. Voor Workspace gaat het om de reguliere prijs; tijdelijke kortingen wisselen.

Wat je voor dat geld krijgt, verschilt ook:

• GPT-6 Astra zit in de chat (als GPT-6 Pro) vanaf ChatGPT Pro en in Business; Plus krijgt Astra, GPT-6 Sol en GPT-6 Luna alleen in ChatGPT Work en Codex.
• Claude Opus 5.5 zit in Pro, Max, Team en Enterprise, niet in Free. Fable 5.1 zit inbegrepen op Max en op de premium seats van Team en van oudere Enterprise-plannen met seats; op Pro gebruik je het alleen via extra credits.
• Gemini 3.8 Flash krijg je vanaf Google AI Pro, en AI Ultra voegt Deep Think toe.
• In Perplexity kies je GPT-5.6 Sol en Claude Opus 5 pas vanaf Max.

Een vergelijking van de functies van ChatGPT, Claude en Perplexity per plan staat in onze AI-tools-vergelijking.

Welke AI werkt het best met Google Workspace of Microsoft 365?

In Google Workspace is dat Gemini: al vanaf het Starter-plan van €6,80 per gebruiker krijg je Gemini in Gmail en de Gemini-app. In Microsoft 365 werk je met Copilot, waar Microsoft sinds 22 september Claude Opus 5.5 en GPT-6 Sol aanbiedt in Word, Excel, PowerPoint, Chat, Cowork en Copilot Studio. Sinds 30 september rollen ook Sonnet 5.5 en GPT-6.1 Sol uit.

Die Microsoft-uitrol gebeurt gefaseerd (Microsoft, 22 september 2026). Sonnet 5.5 en GPT-6.1 Sol kwamen eerst in Copilot Cowork en Copilot Studio, met facturatie op basis van verbruik; Word, Excel, PowerPoint en Chat volgen volgens Microsoft “in the coming week” (Microsoft, 30 september 2026). Bij de komst van Claude Opus 5 in juli schreef Microsoft al: “Availability may vary by region and tenant configuration” (Microsoft, juli 2026). Vraag dus bij je IT-partner na wat er in jullie omgeving al aanstaat.

Voor Workspace-klanten telt ook de privacy. Google schrijft dat je content “is not human reviewed or otherwise used for Generative AI model training outside your domain without permission” (Google Workspace). Werkt je team met geen van beide pakketten, dan is een los abonnement op ChatGPT of Claude vaak eenvoudiger dan er een volledige kantoorsuite bij te nemen.

Gebruiken ChatGPT, Claude, Gemini en Perplexity je gegevens om te trainen?

Op de consumentenplannen standaard wel, tenzij je het uitzet: dat geldt voor ChatGPT Free, Go, Plus en Pro, voor Claude Free, Pro en Max en voor Perplexity Free, Pro en Max. Google gebruikt chats van persoonlijke accounts om modellen te verbeteren. Op de zakelijke plannen traint geen van de vier standaard op je bedrijfsdata.

Zo staat het op de prijspagina’s van OpenAI en Anthropic, in het privacybeleid van de Gemini-app, bij Google Workspace en op de datapagina van Perplexity.

De praktische regel: zet geen persoonsgegevens of vertrouwelijke bedrijfsinformatie in een consumentenplan, en neem een zakelijk plan zodra je team met klantdata werkt. Voor persoonsgegevens van klanten telt daarbij ook de AVG.

Claude, ChatGPT en Gemini zijn officieel beschikbaar in België (Anthropic, Google), Gemini ook in het Nederlands en Frans, en OpenAI bevestigt GPT-5.6 voor de hele EER (OpenAI). Perplexity toont vanuit België gewoon zijn plannen, in dollar. Claude Mythos 5.1 is de uitzondering: voorlopig alleen voor een beperkte groep Amerikaanse organisaties. In het kader van de EU AI Act zet Anthropic een watermerk op output van modellen die na 2 augustus 2026 uitkwamen, ook op Opus 5.5; een detectie-API zit nog in private preview (Anthropic, Anthropic).

En los van privacy: geen enkel model is vrij van hallucinaties. Laat cijfers, citaten en juridische inhoud altijd door een mens nakijken.

Hoe zetten Belgische bedrijven ChatGPT, Claude, Gemini en Perplexity samen in?

Door elke tool in te zetten waar hij het sterkst is: Perplexity voor extern onderzoek met bronnen, Gemini voor je eigen bestanden in Workspace, en Claude of ChatGPT voor schrijven, analyseren en bouwen. Volgens het AI Index Report 2026 van Stanford gebruikt 88% van de organisaties intussen AI (Stanford HAI).

Zo combineren we de tools bij ClickForest in marketingwerk. Hoe AI breder in je marketing past, lees je in de AI-marketinggids en in ons stuk over AI-agents in marketing.

1. Marktonderzoek: Perplexity en Gemini

Vraag Perplexity om een overzicht van je vijf grootste concurrenten in België, met hun aanbod en prijzen, en je krijgt een tabel met bronnen. Leg dat daarna in Gemini naast je eigen verkoopcijfers in Google Sheets en vraag waar je marge laat liggen. Zo combineer je actuele marktinformatie met je eigen data, zonder die data naar een extra tool te kopiëren.

2. Content en campagnes: Claude of ChatGPT, met Gemini

Laat Gemini de beelden van je best presterende advertenties analyseren, en geef die analyse aan Claude of ChatGPT om tien varianten van je advertentietekst te schrijven. Test de varianten, hou wat werkt en zet de rest om in content voor social media.

3. Shopify-webshop: Claude en Gemini

Exporteer je orders als CSV en laat Claude analyseren welke producten vaak samen gekocht worden. Laat Claude daarna de code schrijven om die producten als bundel aan te bieden, en Gemini de productteksten in de toon van je merk. Hulp nodig bij de technische kant van je Shopify-webshop of bij conversie-optimalisatie? Daar helpt ClickForest mee.

4. SEO en GEO: Perplexity en Gemini

Gebruik Perplexity om te zien welke vragen mensen stellen over je niche en welke bronnen AI-antwoorden citeren. Laat daarna Gemini of Claude op basis van je eigen expertise inhoud opbouwen die die vragen beantwoordt. Hoe je zelf in de antwoorden van ChatGPT, Claude, Gemini en Perplexity terechtkomt, is het terrein van GEO.

Conclusie: welke AI kies je?

Na de releases van september staat Claude Opus 5.5 alleen bovenaan de onafhankelijke index, met Sonnet 5.5 vlak erachter. Gemini 3.8 Flash kost via de API nog altijd een fractie van GPT-6 Astra of Fable 5.1, en Gemini 4 Argon gaat voorlopig alleen naar een kleine groep gebruikers.

Ons advies: kies eerst op je software en je taken, en pas daarna op de ranglijst. Werk je in Google Workspace, begin dan met Gemini. Werk je in Microsoft 365, kijk dan welke modellen Copilot jullie al aanbiedt. Doe je veel onderzoek, neem Perplexity erbij. Wil je dat AI zelf werk afmaakt, dan is Claude met Cowork en Claude in Chrome een goede plek om te beginnen. En zet persoonsgegevens alleen in een zakelijk plan.

ClickForest helpt Vlaamse KMO’s en scale-ups in Mechelen, Antwerpen en daarbuiten om die keuze te maken en de tools in hun werk in te bouwen, met AI-opleiding, AI-agents en bouwen met AI. Wil je sparren over jullie situatie? Neem contact op.