Wat vraagt de EU AI Act van je chatbot en je AI-content?

Sinds 2 augustus 2026 moet een chatbot op je website melden dat hij een AI is, en een AI-beeld dat je product mooier toont dan het is, krijgt volgens de Europese Commissie een label. Het komt uit artikel 50 van de EU AI Act, de Europese AI-verordening. Tegelijk markeren de makers van ChatGPT, Claude en Gemini hun beelden of teksten met een onzichtbaar watermerk, en in België is er nog geen toezichthouder aangeduid. We zochten uit wat de wet precies vraagt, wie de plicht draagt en wat een KMO nu concreet doet. Onze bronnen zijn de wettekst, de richtsnoeren van de Europese Commissie en de gids van de FOD Economie. Dit artikel is geen juridisch advies: het zegt wat de regels zijn en waar ze staan.

Wat is de EU AI Act en wat regelt artikel 50?

De EU AI Act is Verordening (EU) 2024/1689, de Europese wet op artificiële intelligentie, in werking sinds 1 augustus 2024. Artikel 50 regelt transparantie en geldt sinds 2 augustus 2026: mensen moeten weten wanneer ze met AI praten, AI-output wordt machineleesbaar gemarkeerd, en deepfakes en bepaalde AI-teksten krijgen een zichtbare melding. De plicht ligt deels bij de aanbieder en deels bij de gebruiksverantwoordelijke.

Twee begrippen uit artikel 3 bepalen wie wat moet doen. De aanbieder is wie een AI-systeem ontwikkelt of laat ontwikkelen en het onder eigen naam of merk op de markt brengt of in gebruik stelt. De gebruiksverantwoordelijke is wie een AI-systeem onder eigen verantwoordelijkheid beroepsmatig gebruikt (EUR-Lex). Een deepfake is volgens dezelfde wet beeld, audio of video die op bestaande personen, voorwerpen of gebeurtenissen lijkt en ten onrechte voor echt kan doorgaan. Tekst valt daar niet onder; voor AI-tekst geldt de tweede alinea van lid 4.

Die regels raken veel bedrijven. In 2025 gebruikte 34,54% van de Belgische ondernemingen met minstens 10 werkzame personen (zonder landbouw en financiële sector) minstens één AI-technologie, tegenover 24,71% een jaar eerder en 19,95% gemiddeld in de EU (Eurostat). Volgens de FOD Economie staat België daarmee in de Europese top 5 (FOD Economie). Voor de Europese Commissie draait het om vertrouwen:

“Europeans have a right to know whether what they see, hear or read has been made or altered by AI, especially when such content can shape public debate. Transparency is how we protect trust.”

— Henna Virkkunen, uitvoerend vicevoorzitter van de Europese Commissie, juni 2026

ClickForest, dat AI-chatbots en AI-content bouwt voor Vlaamse KMO’s in Mechelen en Antwerpen, zet hieronder op een rij wat dat in de praktijk betekent.

Moet je chatbot melden dat hij een AI is?

Ja. Sinds 2 augustus 2026 moet een chatbot mensen uiterlijk bij de eerste interactie duidelijk laten weten dat ze met een AI-systeem praten, tenzij dat voor een normaal oplettende persoon al duidelijk is. De wet legt die plicht bij de aanbieder van de chatbot. Volgens de richtsnoeren van de Europese Commissie volstaat één duidelijke melding vóór de eerste interactie in de meeste gevallen.

De FOD Economie geeft een eenvoudig voorbeeld: “U chat met een AI-assistent. De antwoorden worden automatisch gegenereerd.” (FOD Economie). De richtsnoeren noemen ook een openingsbericht van de chatbot of een duidelijk label of banner, zoals “You are interacting with an AI system” (Europese Commissie). Wat volgens de Commissie niet volstaat:

• een melding die alleen in de algemene voorwaarden, een link of de documentatie staat
• een algemene zin zoals “Services on this website use AI”
• een vage naam als “assistent” of een menselijke avatar die kan misleiden
• een watermerk of metadata die de bezoeker op dat moment niet ziet

Joris Deene, advocaat bij Everest, vat het op LegalNews zo samen: “Een loutere vermelding in de algemene voorwaarden is zelden voldoende.” (LegalNews). De uitzondering “het is toch duidelijk” is volgens de Commissie smal en geldt niet voor een helpdeskchatbot. Ze kan wel gelden voor een interne assistent voor opgeleide medewerkers die weten dat ze met AI werken, bijvoorbeeld voor hr of IT-support. Een medewerker die zelf antwoordt en daarbij een AI-hulpje gebruikt, valt niet onder lid 1. Een AI-agent die in jouw naam klanten mailt, valt er wel onder; meer over zulke agents lees je in wat is een AI-agent.

Op clickforest.com zelf staat bij het openen van de chatbot, net boven het invoerveld, de melding “Je chat met een AI-assistent. Fouten zijn mogelijk.” Die blijft staan tot je je eerste vraag stelt of ze wegklikt, in het Nederlands, Engels en Frans. Dat is het soort label vóór de eerste interactie dat de richtsnoeren als voorbeeld geven. Hoe een AI-chatbot voor klantenservice werkt en wat hij oplevert, lees je in een apart artikel.

Ben je als KMO aanbieder of gebruiksverantwoordelijke?

Dat hangt af van wie de chatbot bouwt en onder wiens naam hij draait. Zet je een chatbot van een leverancier ongewijzigd op je site, dan is die leverancier de aanbieder en draagt hij de meldplicht. Laat je een chatbot bouwen en gebruik je hem onder je eigen naam, dan val je volgens de letterlijke definitie zelf onder aanbieder.

De richtsnoeren zeggen uitdrukkelijk dat een leverancier die een chatbot onder eigen naam aanbiedt, aanbieder blijft, ook als klanten hem zonder aanpassingen in hun eigen processen integreren. Een bedrijf dat intern een chatbot ontwikkelt en onder eigen naam gebruikt, is zelf aanbieder (Europese Commissie). De definitie zegt “ontwikkelt of laat ontwikkelen”, en de FOD Economie omschrijft de aanbieder als “de partij die het AI-systeem bouwt of laat bouwen” (FOD Economie). Het precieze geval van een bureau dat de chatbot bouwt en een KMO die hem onder eigen naam gebruikt, werken de Commissie en de FOD niet met een voorbeeld uit. In dezelfde gids noemt de FOD “het bedrijf dat de chatbot op zijn website integreert” gebruiksverantwoordelijke, als een ander hem ontwikkelde; beide lezingen komen dus voor. Wie een bestaand generatief systeem ingrijpend aanpast, bijvoorbeeld met eigen trainingsdata, en het onder eigen naam gebruikt, wordt volgens de Commissie wel aanbieder van dat nieuwe systeem. Leg de rolverdeling daarom vast in het contract, en laat bij twijfel een jurist meekijken.

Het taalmodel achter de chatbot, zoals Claude of GPT, valt niet rechtstreeks onder artikel 50. Wie aanbieder is van de chatbot, mag volgens de richtsnoeren wel steunen op de markering van dat onderliggende model, op voorwaarde dat die aan lid 2 voldoet. Aantonen dat het klopt, blijft de taak van de aanbieder van de chatbot. Zet je een chatbot van een leverancier ongewijzigd in, dan heb je volgens de letter van lid 1 geen eigen meldplicht. De FOD Economie en UNIZO vragen ondernemingen wel om transparant te zijn, en het consumentenrecht kan los daarvan een informatieplicht opleggen. UNIZO: “De meeste zelfstandigen en kleine ondernemingen zullen vooral gebruiker zijn. Maar ook gebruikers hebben verplichtingen, bijvoorbeeld rond AI-geletterdheid, verboden toepassingen, menselijke controle en transparantie.” (UNIZO).

Wie een AI-chatbot laat bouwen, bespreekt die rolverdeling dus best vóór de oplevering, samen met de plek en de tekst van de melding.

Wat is het watermerk, en zetten ChatGPT, Claude en Gemini het al?

Het watermerk is de machineleesbare markering die artikel 50, lid 2, aan de aanbieders van generatieve AI oplegt; in de vrijwillige praktijkcode zijn dat ondertekende metadata en een onzichtbaar watermerk. Anthropic markeert tekst van modellen die na 2 augustus 2026 uitkwamen, OpenAI beelden en audio, Google beeld, audio, video en tekst. Systemen die vóór 2 augustus 2026 op de markt waren, krijgen tot 2 december 2026 de tijd.

De praktijkcode is vrijwillig, werd geschreven door zes onafhankelijke experts en is definitief sinds 10 juni 2026 (Europese Commissie). Eind juli hadden ongeveer 190 organisaties hem ondertekend, onder wie Anthropic, Google, Meta, Microsoft en OpenAI (Europese Commissie). Voor tekst volstaat één laag, want vrije tekst kan geen metadata dragen; bij vrije tekst van meer dan 200 tokens vraagt de code een watermerk. De grote drie pakken het zo aan:

• Anthropic (Claude): een watermerk op tekst van modellen die na 2 augustus 2026 uitkwamen, oudere modellen volgen de komende maanden. Beeldbestanden krijgen C2PA-metadata, en een detectie-API is in private preview voor onder meer toezichthouders, media en factcheckers (Anthropic)
• OpenAI (ChatGPT): beelden uit ChatGPT, Codex en de API krijgen C2PA-metadata en een SynthID-watermerk, audio een onhoorbaar SynthID-watermerk (OpenAI). Over een watermerk op tekst vonden we bij OpenAI geen informatie
• Google (Gemini): SynthID voor beeld, audio, video en tekst; bij beeld en video volgens Google ontworpen om bijsnijden, filters en compressie te doorstaan (Google DeepMind)

Een watermerk is geen onuitwisbaar stempel. OpenAI waarschuwt dat metadata soms verdwijnt door platformen, bewerkingstools of een andere bestandsindeling. Anthropic zegt het over tekst zo:

“Light editing probably won’t remove the watermark completely; a complete rewrite where every word is replaced will.”

— Anthropic, augustus 2026

Belangrijk voor marketeers: het watermerk van de maker volstaat niet als label op een deepfake. Volgens de richtsnoeren is die markering niet duidelijk genoeg voor wie de content ziet, dus het zichtbare label blijft een taak van wie de deepfake publiceert. Welke modellen er verder in ChatGPT, Claude en Gemini zitten, lees je in onze vergelijking van Claude, ChatGPT, Gemini en Perplexity.

Welke AI-content moet je zelf labelen?

Een zichtbaar label is verplicht voor deepfakes en voor AI-tekst die het publiek informeert over zaken van algemeen belang, tenzij een mens die tekst inhoudelijk nakeek en iemand er redactioneel verantwoordelijk voor is. Reclametekst en productbeschrijvingen vallen er volgens de Commissie in principe buiten, behalve bij claims over bijvoorbeeld gezondheid, consumentenveiligheid of duurzaamheid.

De voorbeelden in de tabel komen uit de richtsnoeren van de Commissie (Europese Commissie). Voor de uitzondering van menselijke redactie is volgens de Commissie een factcheck het minimum: een spellingcontrole, een geautomatiseerde nalezing of een snelle goedkeuring volstaat niet. De naam of functie van wie de redactionele verantwoordelijkheid draagt, staat vindbaar op de site. En wie de tekst na die nalezing nog inhoudelijk met AI laat herwerken, verliest de uitzondering. Zo werkt ook contentproductie met eindredactie; waar AI en een menselijke schrijver elk sterk in zijn, lees je in AI-copywriting versus de mens.

Het label zelf beschrijft de praktijkcode: de letters “AI”, bij beeld en video bijvoorbeeld rechtsboven, bij video aan het begin en waar mogelijk tussendoor, bij tekst boven de tekst of bij de titel. De EU stelt daarvoor iconen ter beschikking (“AI + GENERATED” en “AI + MODIFIED”); die iconen zijn optioneel, de labelplicht niet (Europese Commissie). Specifiek voor video lees je meer in onze videomarketingtrends.

Daar horen nog enkele nuances bij. Meta, LinkedIn en YouTube labelen zelf content met C2PA-metadata. Biedt een groot platform je een labeltool aan, dan mag je die volgens de Commissie gebruiken voor wat je op dat platform publiceert; zet je dezelfde deepfake op je site of in je nieuwsbrief, dan label je daar zelf. LinkedIn zegt zelf dat het nog niet alle AI-content herkent (LinkedIn). Content die vóór 2 augustus 2026 gemaakt en gepubliceerd is, hoeft geen label met terugwerkende kracht. Een oudere AI-tekst die je pas na die datum publiceert, valt er wel onder. En een label maakt content niet automatisch toegelaten: een gelabelde deepfake kan nog altijd misleidende reclame zijn.

Wie houdt in België toezicht en welke boete riskeer je?

Op 14 september 2026 is er in België nog geen aangewezen toezichthouder: de Europese lijst vermeldt voor België geen autoriteit. Volgens de FOD Economie wordt het BIPT de AI-waakhond, maar daarvoor moet eerst een wet door het parlement. Voor een schending van artikel 50 voorziet de AI Act boetes tot 15 miljoen euro of 3% van de wereldwijde jaaromzet; voor KMO’s geldt het laagste van beide.

De lijst van de Commissie met nationale markttoezichtautoriteiten, bijgewerkt op 7 september 2026, toont bij België enkel een streepje (Europese Commissie). Volgens VRT NWS werkt de FOD Economie aan een voorontwerp van wet, dat de regering daarna nog aan het parlement moet voorleggen. Voor toepassingen in bijvoorbeeld onderwijs of arbeidsbemiddeling is nog niet duidelijk wie toezicht houdt, want dat zijn regionale bevoegdheden (VRT NWS). Wie zich op de nieuwe regels wil beroepen, kan voorlopig alleen naar de rechter. De FOD Economie zei het zo tegenover VRT NWS:

“De interpretatie dat er momenteel sprake is van een juridisch vacuüm, is correct. (…) Vanaf 2 augustus kunnen deze rechten in de huidige stand van zaken enkel via de rechtbanken worden afgedwongen.”

— Etienne Mignolet, FOD Economie, tegenover VRT NWS, augustus 2026

De regels gelden dus al, alleen de handhaving door een Belgische autoriteit ontbreekt nog. Het Europese AI-bureau is enkel bevoegd voor AI-systemen van dezelfde aanbieder als het onderliggende model en voor systemen in zeer grote platformen; voor de AI van een KMO is de nationale autoriteit bevoegd (Europese Commissie). De bedragen van 15 miljoen euro of 3% zijn Europese maxima uit artikel 99 (EUR-Lex). Welke sancties België precies oplegt en wie ze oplegt, moet de Belgische wet nog vastleggen.

Moet je team verplicht een AI-opleiding volgen?

Nee, een cursus of certificaat is niet verplicht. Artikel 4 geldt sinds 2 februari 2025 en vraagt nu dat bedrijven die AI gebruiken maatregelen nemen om de AI-geletterdheid van hun mensen te ondersteunen. Sinds de Omnibus, die op 27 juli 2026 in werking trad, hoeft dat geen gegarandeerd niveau meer te zijn. Volgens de Commissie valt ook een bedrijf eronder waarvan medewerkers ChatGPT gebruiken voor advertentieteksten.

De oorspronkelijke tekst vroeg een “toereikend niveau van AI-geletterdheid”. De Omnibus veranderde dat in maatregelen om de ontwikkeling ervan “te ondersteunen”, met de toevoeging dat die plicht niet inhoudt dat een bepaald niveau gewaarborgd moet worden (EUR-Lex). Volgens de Commissie moeten medewerkers wel geïnformeerd zijn over de specifieke risico’s, zoals hallucinaties, en ze schrijft: “There is no need for a certificate.” Organisaties kunnen intern bijhouden welke opleidingen of andere initiatieven ze voorzagen (Europese Commissie). UNIZO bevestigt dat:

“De wet schrijft niet voor dat iedere medewerker een specifieke cursus moet volgen, een examen moet afleggen of een certificaat moet behalen.”

— UNIZO, ondernemersgids over artificiële intelligentie

Die plicht geldt ook voor wie onder artikel 50 valt, als aanbieder of als gebruiksverantwoordelijke. Een korte, praktische opleiding is een logische manier om ze in te vullen. ClickForest geeft Vlaamse KMO’s in Mechelen en Antwerpen een AI-opleiding voor het hele team.

Wat verandert er nog na 2 augustus 2026?

Artikel 50 is niet uitgesteld. De Digital Omnibus, van kracht sinds 27 juli 2026, gaf alleen de aanbieders van systemen die al vóór 2 augustus 2026 op de markt waren tot 2 december 2026 voor de markering. De chatbotmelding en de labels kregen geen uitstel. De regels voor AI met een hoog risico schoven wel op, naar 2 december 2027 en 2 augustus 2028.

De Omnibus is Verordening (EU) 2026/1744. De Commissie stelde hem voor op 19 november 2025 en het politieke akkoord volgde op 7 mei 2026 (Europese Commissie); de tekst verscheen op 24 juli 2026 in het Publicatieblad (EUR-Lex). De tekst van artikel 50 zelf bleef ongewijzigd; de overgangsregel voor de markering staat in een nieuw lid van artikel 111. Agoria reageerde bij het akkoord in mei 2026 kritisch: “Verder blijven er weinig echte simplificaties voor KMO’s in de hele AI Omnibus.” (Agoria).

Wat doe je nu concreet als KMO?

Begin met een overzicht van waar je AI inzet: je chatbot, je beelden en video’s, je teksten en je interne tools. Controleer daarna per plek wie aanbieder is, of de melding bij het eerste contact staat en welke content een label nodig heeft. Leg vast wie je teksten inhoudelijk nakijkt, en ondersteun de AI-kennis van je team.

1. Maak een AI-inventaris. Noteer elke chatbot, AI-agent, beeld- en videotool, teksttool en interne assistent die je gebruikt. Een AI-audit helpt daarbij.
2. Chatbot: leg vast wie de aanbieder is en zet een duidelijke melding vóór het eerste antwoord, zoals “Je chat met een AI-assistent”. Een zin in de algemene voorwaarden volstaat niet.
3. Beelden en video: toon je product zoals het is. Een AI-beeld dat kan misleiden, of een realistische avatar, krijgt een label, bij beeld bijvoorbeeld rechtsboven.
4. Teksten: laat AI-teksten over gezondheid, veiligheid, duurzaamheid of andere zaken van algemeen belang inhoudelijk nalezen en factchecken, en maak zichtbaar wie de redactionele verantwoordelijkheid draagt. Zonder die redactie krijgt de tekst een label.
5. Laat de markering staan: haal geen metadata of watermerken uit AI-bestanden bij het exporteren of bewerken.
6. AI-geletterdheid: geef je team uitleg over de risico’s, zoals hallucinaties, en hou bij wie welke opleiding volgde.
7. Volg de Belgische wet: zodra België een toezichthouder aanwijst, volgens de FOD Economie het BIPT, en de sancties vastliggen, verandert de handhaving.

Waar je daarbij op let als je AI in je bedrijf wil inbouwen, lees je in ons artikel over AI-consultancy voor KMO’s en in onze gids over AI-marketing.

Conclusie: artikel 50 is vooral een kwestie van tonen wat AI is

Voor de meeste KMO’s vraagt artikel 50 geen zware procedures. Een chatbot die zegt dat hij AI is, AI-beelden die je product eerlijk tonen of een label dragen, en AI-teksten die een mens nakijkt: daarmee dek je het grootste deel. Het watermerk regelen in de meeste gevallen de makers van je AI-tools. De melding en het label blijven jouw zaak zodra je aanbieder of gebruiksverantwoordelijke bent, en dat ben je sneller dan je denkt.

In België ontbreekt nog een toezichthouder, maar de regels gelden al. We raden aan om nu te regelen wat eenvoudig is, en de rolverdeling rond je chatbot vast te leggen voor de Belgische wet er komt. Minister van Economie David Clarinval noemde AI eind 2025 “een geweldige groeimotor voor onze bedrijven” (FOD Economie).

ClickForest bouwt AI-chatbots en AI-content met eindredactie voor Vlaamse KMO’s in Mechelen, Antwerpen en de rest van Vlaanderen, en geeft AI-opleidingen voor teams. Wil je weten wat artikel 50 betekent voor jouw chatbot of je content? Neem contact op.