ChatGPT vs Claude vs Perplexity: de AI-tool vergelijking 2026

ChatGPT, Claude en Perplexity zijn drie AI-tools met elk een eigen sterkte, en ze veranderen sneller dan elke vergelijking bijhoudt. Canvas zit sinds eind mei niet meer in de standaardmodellen van ChatGPT, GPT-6 Astra kwam op 3 september, Claude in Chrome is sinds 26 augustus algemeen beschikbaar en Perplexity Computer werkt nu ook op Pro. We leggen de drie tools hier opnieuw naast elkaar, op de stand van 12 september 2026, met elke claim nagekeken bij de maker of bij een onafhankelijke bron.

Wat is het verschil tussen ChatGPT, Claude en Perplexity?

ChatGPT bundelt chatten, beelden maken, spraak, deep research en de agent ChatGPT Work in één app. Claude is gebouwd rond agents die zelf werk afmaken, zoals Cowork en Claude in Chrome, en heeft geen ingebouwde beeldgenerator. Perplexity is een zoekmachine die antwoordt met bronnen, met een eigen model, Sonar 2, en modellen van OpenAI, Anthropic en Google.

ChatGPT van OpenAI telde eind maart 2026 volgens OpenAI meer dan 900 miljoen wekelijkse gebruikers en meer dan 50 miljoen betalende abonnees (OpenAI, maart 2026). Op Free en Go werk je met GPT-5.6 Luna, vanaf Plus met GPT-5.6 Sol, en sinds september zit GPT-6 Astra in Pro, Business en Enterprise (OpenAI).

Claude van Anthropic richt zich op werk dat een agent afmaakt: Claude Cowork werkt taken af in je bestanden, Claude in Chrome bedient je browser en Claude Code schrijft software. Het topmodel is sinds 1 september Claude Fable 5.1, naast Opus 5, Sonnet 5 en Haiku 4.5.

Perplexity geeft op elke zoekvraag een antwoord met bronvermelding. Het combineert een eigen zoekmodel, Sonar 2, met modellen van OpenAI, Anthropic en Google, en de Comet-browser is sinds oktober 2025 gratis. Bij SEO-werk en GEO zie je er snel mee welke sites Perplexity als bron aanhaalt.

Dat zulke tools tijd kunnen winnen, bleek al vroeg. In een experiment van Shakked Noy en Whitney Zhang van het MIT (Science, 2023) daalde de tijd voor schrijftaken met 40% en steeg de kwaliteit met 18%, bij 453 hoogopgeleide professionals (MIT News, juli 2023). Noy plaatste er zelf een kanttekening bij:

“The experiment demonstrates that it does bring significant speed benefits, even if those speed benefits are lesser in the real world because you need to spend time fact-checking and writing the prompts.”

— Shakked Noy, doctoraatsstudent economie aan het MIT, juli 2023

ClickForest begeleidt Vlaamse KMO’s in Mechelen en Antwerpen bij de keuze en de inzet van zulke tools, via AI voor groei.

Welke functies hebben ChatGPT, Claude en Perplexity?

Alle drie zoeken live op het web met bronnen, onthouden context tussen gesprekken en werken met projecten. De grote verschillen zitten elders: ChatGPT en Perplexity maken afbeeldingen, Claude heeft geen ingebouwde beeldgenerator; Perplexity maakt ook korte video’s; en voor agents heeft elk een eigen aanpak, van ChatGPT Work over Claude Cowork tot Perplexity Computer.

Canvas, de aparte schrijf- en codeerruimte van ChatGPT, zit sinds 28 mei 2026 niet meer in de standaardmodellen. OpenAI schreef toen: “Writing and coding functionality is now supported directly in chat responses through writing blocks and code blocks”. Betalende gebruikers konden canvas toen nog een beperkte tijd gebruiken via oudere modellen (OpenAI). En Claude zoekt wel degelijk op het web: web search staat sinds mei 2025 op alle plannen (Anthropic), en volgens Anthropic geldt: “Every response includes citations” (Claude Help Center).

Ethan Mollick, professor aan Wharton, vat het verschil in beeld kort samen: “Both Google and ChatGPT have really great image generators built in; Claude has none” (One Useful Thing, juli 2026).

Welke AI-modellen zitten er in ChatGPT, Claude en Perplexity?

ChatGPT draait op Free en Go op GPT-5.6 Luna en vanaf Plus op GPT-5.6 Sol; GPT-6 Astra zit sinds september in Pro, Business en Enterprise. Claude heeft Fable 5.1 als topmodel, naast Opus 5, Sonnet 5 en Haiku 4.5. Perplexity combineert een eigen model, Sonar 2, met modellen van OpenAI, Anthropic, Google en anderen.

Claude Fable 5.1 en Mythos 5.1 zijn volgens Anthropic hetzelfde model met andere safeguards; Mythos is voorlopig alleen beschikbaar voor een beperkte groep Amerikaanse organisaties (Anthropic). Opus 5, Sonnet 5 en Fable 5.1 bepalen zelf hoeveel ze nadenken (adaptive thinking). Wie twijfelt, krijgt van Anthropic dit advies: “start with Claude Opus 5 for most workloads. Use Claude Fable 5.1 for demanding reasoning and long-horizon agentic work” (Anthropic).

Het aanbod in de modelkiezer van Perplexity wisselt geregeld; de Pro-pagina toonde op 12 september al Gemini 3.8 Flash (Perplexity). Op de onafhankelijke Artificial Analysis-index delen Claude Fable 5.1 en GPT-6 Astra de eerste plaats met 53 punten (stand 7 september 2026). Hoe de modellen verder scoren, en hoe Gemini en Grok zich daartoe verhouden, staat in onze vergelijking van Claude, ChatGPT, Gemini en Perplexity.

Wanneer gebruik je ChatGPT, Claude of Perplexity?

Gebruik ChatGPT als je één app wil voor schrijven, beelden, spraak en research, Claude als je werk wil laten afmaken door een agent of met code bouwt, en Perplexity als je antwoorden met controleerbare bronnen nodig hebt. Ethan Mollick, professor aan Wharton, ziet voor wie het meeste uit AI wil halen maar twee keuzes:

“There are only two choices for most people who want to get the most out of AI right now: ChatGPT or Claude”

— Ethan Mollick, professor aan Wharton, juli 2026

ChatGPT voor content, beeld en langere taken

Content en beeld in één app. ChatGPT schrijft, maakt afbeeldingen met Images 2.0 op alle plannen en werkt met spraak. Wie veel content met AI maakt, heeft zo tekst en beeld op één plek.

Langere taken met ChatGPT Work. Work is volgens OpenAI “an agent designed for longer, multi-step work and finished deliverables” (OpenAI). Het vervangt de vroegere agent mode (OpenAI) en wordt nog gefaseerd uitgerold. Simon Willison vindt het gedrag wel verwarrend:

“I think the difference between ChatGPT Work on a mobile device and ChatGPT Work inside the desktop app (where it’s effectively a less intimidating skin on top of Codex) is spectacularly unintuitive.”

— Simon Willison, onafhankelijk ontwikkelaar en blogger, juli 2026

Code met Codex. Voor programmeerwerk heeft ChatGPT Codex. Plus krijgt GPT-6 Astra voorlopig alleen in Work en Codex, niet in de gewone chat.

Claude voor agents, code en lange documenten

Werk dat een agent zelf afmaakt. Cowork werkt taken af in je bestanden en Claude in Chrome bedient je browser. Dat past bij terugkerend werk in marketingautomatisering en bij AI-agents in marketing.

Code en maatwerk. Met Claude Code bouw je software. ClickForest gebruikt het dagelijks om websites, CRM en digitale tools op maat te bouwen.

Lange documenten, met één kanttekening. Claude leest pdf’s tot 1.000 pagina’s per bestand en tot 20 bestanden per chat (Claude Help Center), maar in de apps is het contextvenster 200.000 tokens (500.000 op Enterprise); het miljoen tokens geldt alleen via de API.

Perplexity voor onderzoek met bronnen

Onderzoek met bronnen. Research, de opvolger van Deep Research, rondt de meeste opdrachten volgens Perplexity af in minder dan drie minuten (Perplexity).

“Perplexity positions itself as a real-time answer engine to provide concise, cited responses. This emphasis on provenance can appeal to users who are seeking verifiable information, such as researchers and executives.”

— Darren Kimura, President en CEO van AI Squared, juni 2025

Marktdata, beeld en video. Perplexity heeft een aparte Finance-omgeving met bedrijfs- en marktdata. Op Pro en Max maakt het ook afbeeldingen, en korte video’s van hoogstens acht seconden met Veo 3.1 (Perplexity).

Wat zijn de voor- en nadelen van ChatGPT, Claude en Perplexity?

ChatGPT heeft schrijven, beeld, spraak en een agent in één app, al laat de gratis versie maar drie uploads per dag toe. Claude zet in op agents en code met Cowork, Claude in Chrome en Claude Code; een ingebouwde beeldgenerator heeft het niet. Perplexity geeft bij elk antwoord bronnen. Juridisch ligt het wel onder vuur bij uitgevers.

ChatGPT

Voordelen:

• Schrijven, afbeeldingen (Images 2.0), spraak en deep research in één app
• ChatGPT Work voor langere taken met een afgewerkt resultaat
• Onbeperkt tekstchatten in de gratis versie, met GPT-5.6 Luna
• Meer dan 900 miljoen wekelijkse gebruikers volgens OpenAI, dus veel handleidingen en voorbeelden

Nadelen:

• Canvas zit sinds mei 2026 niet meer in de standaardmodellen
• De gratis versie laat maar drie uploads per dag toe (OpenAI)
• Plus krijgt GPT-6 Astra alleen in Work en Codex; in de gewone chat zit het in Pro (vanaf €103 per maand), Business en Enterprise
• Volledige MCP-koppelingen alleen op Business en Enterprise

Claude

Voordelen:

• Agents die zelf werk afmaken: Cowork en Claude in Chrome
• Web search met bronnen op alle plannen
• Koppelingen via MCP met remote connectors, ook op het gratis plan (één connector) (Claude Help Center)
• Spraakmodus op alle plannen, nog in beta

Nadelen:

• Geen ingebouwde beeldgenerator (Claude Help Center)
• In de apps 200.000 tokens context, het miljoen alleen via de API
• Fable 5.1 zit op Pro alleen via extra credits

Perplexity

Voordelen:

• Bronvermelding bij elk antwoord
• In Pro keuze uit modellen van OpenAI, Anthropic en Google
• Gratis Comet-browser, en Perplexity Computer op Pro

Nadelen:

• Uploads tot 40 MB per bestand (Perplexity)
• Prijzen alleen in dollars en bij jaarbetaling getoond
• Rechtszaken van uitgevers, onder meer The New York Times sinds december 2025 (TechCrunch)
• Claude Opus 5 en GPT-5.6 Sol pas vanaf Max

Wat kosten ChatGPT Plus, Claude Pro en Perplexity Pro?

In België kost ChatGPT Plus €23 per maand. Claude Pro kost €18 per maand, of €15 per maand bij jaarbetaling, exclusief btw. Perplexity Pro kost US$17 per maand bij jaarbetaling. Alle drie hebben een gratis versie, en voor zwaarder gebruik zijn er ChatGPT Pro vanaf €103, Claude Max vanaf €90 en Perplexity Max voor US$167 bij jaarbetaling, telkens per maand.

Dit zijn prijzen zoals ze vanuit België getoond werden op 12 september 2026 (ChatGPT, Claude, Perplexity). Anthropic vermeldt dat de btw er niet in zit, OpenAI zegt het niet, en Perplexity toont alleen dollars. In de VS kost ChatGPT Plus US$20 per maand (OpenAI).

Bij ChatGPT Pro zijn er twee niveaus, van US$100 en US$200 per maand. Sinds 10 september 2026 kan je volgens OpenAI tijdelijk niet nieuw instappen of upgraden naar het plan van US$200 (OpenAI). Mollick waarschuwt ook voor de standaardplannen: “the $20 tiers include real but limited agent usage, and agents burn through those limits quickly”.

Welke AI-tool kies je voor welke taak?

Kies per taak: Perplexity voor onderzoek en marktdata met bronnen, ChatGPT voor content met beeld en spraak, en Claude voor code, analyse en werk dat een agent zelf afmaakt. Begin met één betaald plan en voeg er pas een tweede aan toe als een taak daar echt om vraagt.

Een voorbeeld uit marketingwerk: start het onderzoek in Perplexity, laat Claude de bevindingen analyseren naast je eigen cijfers, en maak de visuals en varianten in ChatGPT. Hoe je elk van de drie concreet inzet, lees je in onze praktische gids voor ChatGPT, Claude en Perplexity. Welke tool je ook kiest, het resultaat hangt sterk af van je prompt: lees daarvoor betere prompts schrijven of de uitleg over het RACE-model.

Wil je die aanpak in je team invoeren? ClickForest geeft Vlaamse KMO’s in Mechelen en Antwerpen een AI-opleiding voor het hele team.

Wat veranderde er in 2026 bij ChatGPT, Claude en Perplexity?

OpenAI haalde oudere modellen uit ChatGPT, haalde canvas uit de standaardmodellen, verving agent mode door ChatGPT Work en bracht GPT-6 Astra uit. Anthropic lanceerde de Claude 5-generatie, Fable 5.1, Cowork op web en mobiel en Claude in Chrome voor alle betaalde plannen. Perplexity maakte Computer beschikbaar op Pro en verving de Sonar-API door de Agent API.

OpenAI

• Februari tot augustus: GPT-4o, GPT-4.1, GPT-5, GPT-5.1, GPT-4.5 en o3 verdwijnen uit ChatGPT (OpenAI, release notes)
• 28 mei: canvas verdwijnt uit de standaardmodellen, schrijven en code gebeuren nu in de chat zelf
• 9 juli: GPT-5.6 (Sol, Terra, Luna) en de overstap naar de Plugin-directory
• 3 september: GPT-6 Astra
• 10 september: tijdelijk geen nieuwe inschrijvingen of upgrades naar ChatGPT Pro van US$200

Anthropic

• 30 juni en 24 juli: Claude Sonnet 5 en Claude Opus 5
• Juli: Cowork werkt ook op web en mobiel
• 26 augustus: Claude in Chrome algemeen beschikbaar op alle betaalde plannen
• 1 september: Claude Fable 5.1, samen met Mythos 5.1 voor een beperkte groep Amerikaanse organisaties

Perplexity

• Februari: de Agent API algemeen beschikbaar; in juli vervangt die de Sonar-API (Perplexity)
• 12 maart: Perplexity Computer voor Pro-gebruikers (Perplexity)
• 4 augustus: een Amerikaans hof van beroep vernietigt het voorlopige bevel dat Amazon tegen de Comet-browser had gekregen (Ninth Circuit)

Het gebruik groeit mee. Volgens het AI Index Report 2026 van Stanford gebruikt 88% van de organisaties intussen AI (Stanford HAI). Bij Amerikaanse bedrijven ging volgens Menlo Ventures eind 2025 40% van de uitgaven aan taalmodellen naar Anthropic, 27% naar OpenAI en 21% naar Google, op basis van API-gebruik (Menlo Ventures, december 2025). Dat cijfer gaat over zakelijke API-uitgaven in de VS; welke chat-app een Belgische KMO gebruikt, meet het niet.

Welke AI-browsers zijn er in 2026?

Perplexity Comet is een aparte AI-browser, sinds oktober 2025 gratis. ChatGPT Atlas stopt: OpenAI kondigde dat op 9 juli 2026 aan en plande het einde op 9 augustus 2026. Claude in Chrome is een extensie in je bestaande browser, sinds 26 augustus 2026 algemeen beschikbaar op alle betaalde Claude-plannen. En Arc wordt niet meer actief ontwikkeld.

Perplexity Comet (gelanceerd in juli 2025, gratis sinds 2 oktober 2025):

• Een aparte browser met Perplexity ingebouwd, voor Mac, Windows, iOS en Android (Perplexity)
• Bij de lancering eerst voor Max-abonnees en via een wachtlijst (TechCrunch), sinds 2 oktober 2025 gratis voor iedereen (Perplexity)

ChatGPT Atlas (op de Mac verschenen in oktober 2025):

• Op 9 juli 2026 kondigde OpenAI aan dat Atlas stopt (9to5Mac); OpenAI plande het einde op 9 augustus 2026
• De browserfuncties verhuizen naar de ChatGPT-desktopapp en, waar die beschikbaar is, een ChatGPT-extensie of zijbalk voor Chrome (OpenAI)

Claude in Chrome (algemeen beschikbaar sinds 26 augustus 2026):

• Een extensie die pagina’s leest, klikt, typt en formulieren invult met je bestaande logins
• Alleen in Google Chrome op een computer; rechten en veiligheid lees je in Claude in Chrome uitgelegd

Arc (The Browser Company):

• Volgens Engadget stopte The Browser Company in mei 2025 met de actieve ontwikkeling van Arc, op beveiligingsupdates na
• Atlassian kondigde in september 2025 de overname van The Browser Company aan, voor US$610 miljoen (CNBC)

Voor wie aan SEO en GEO werkt, telt dat een bezoeker je site ook via zo’n agent kan bekijken. Hoe webshops zich daarop voorbereiden, lees je in ons stuk over agentic commerce; vindbaarheid in AI-antwoorden zelf is het terrein van GEO.

Conclusie: de juiste tool voor de juiste klus

Er is geen absolute winnaar tussen ChatGPT, Claude en Perplexity. ChatGPT bundelt schrijven, beeld, spraak en een agent, Claude zet in op agents die zelf werk afmaken, en Perplexity blijft de tool voor onderzoek met bronnen.

Onze aanbeveling: kies één hoofdtool op basis van je dagelijkse werk, ChatGPT of Claude, en neem Perplexity erbij als je veel onderzoek doet. Begin met de gratis versies, test ze een week in je eigen workflow en betaal alleen voor wat echt tijd oplevert. Zet klant- of bedrijfsdata alleen in een zakelijk plan.

Wil je weten hoe Gemini en Grok zich daartoe verhouden? Dat staat in onze vergelijking van Claude, ChatGPT, Gemini en Perplexity. Een overzicht van nichetools per taak vind je in de beste AI-tool per taak.

ClickForest helpt Vlaamse KMO’s en scale-ups in Mechelen, Antwerpen en daarbuiten om die keuze te maken en AI in hun werk in te bouwen, met AI-opleiding, AI-agents en bouwen met AI. Wil je sparren over jullie situatie? Neem contact op.